Kısaca yönlendirme (redirect) olarak adlandırılan HTTP yönlendirme kodu; ziyaretçileri ve arama motorlarını bir URL’den diğerine iletmenin bir yoludur. Yönlendirmeler; içerik yeni bir URL’ye taşındığında, sayfalar silindiğinde, alan adları değiştirildiğinde veya web siteleri birleştirildiğinde kullanılır.
Mümkün olan her durumda yönlendirme kullanmaktan kaçının. Kullanmak zorunda kaldığınızda ise şu en iyi uygulamaları takip ettiğinizden emin olun:
- Zincirleme yönlendirmelerden kaçının: Bir yönlendirme, başka bir yönlendirmeye iletilmemelidir.
- Tercih edilen sürüme yönlendirin: Doğru protokolü (http veya https), alan adını (www olan veya olmayan) ve dizin yazımını (sonda eğik çizgi olan veya olmayan) kullanarak web sitenizin asıl sürümüne yönlendirme yapın.
- Aktif olmayan kampanyalar için 302 yönlendirmesi kullanın: Geçici durumlar için bu kodu tercih edin.
- Kalıcı olarak kaldırılan içerikler için 301 yönlendirmesi kullanın: İçeriğin temelli taşındığını belirtmek için bu kodu kullanın.
Yönlendirme (Redirect) Nedir?
Yönlendirmeler, ziyaretçileri ve arama motorlarını talep ettikleri URL’den farklı bir URL’ye iletmenin bir yoludur. SEO (Arama Motoru Optimizasyonu) dünyasında kritik bir rol oynarlar; bu nedenle hangi yönlendirme türlerinin mevcut olduğunu, hangisinin ne zaman kullanılacağını ve birbirlerinden farklarını bilmek oldukça önemlidir.
Neden Yönlendirme Kullanmalısınız?
İçerik yer değiştirdiğinde, yönlendirmeler hem kullanıcılar hem de arama motorları için hayati önem taşır:
- Ziyaretçiler: Web sitenizde mükemmel bir kullanıcı deneyimi sunmak istersiniz. Bir ziyaretçi daha önce A URL’sinde bulunan bir içeriğe ulaşmak istediğinde, karşısına bir “404 – Sayfa Bulunamadı” hatası çıkmasını istemezsiniz. Bunun yerine otomatik olarak B URL’sine aktarılmalarını istersiniz.
- Arama Motorları: Arama motorlarının bir içeriğin taşındığını ve bu taşımanın geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunu anlamasını istersiniz. Arama motorlarına doğru sinyalleri göndermek, SEO performansınızın korunması açısından temel bir gerekliliktir.
| Tür | Açıklama | SEO Etkisi |
| 301 Yönlendirmesi | Kalıcı yönlendirme. | Sayfa değerini (Link Equity) yeni URL’ye aktarır. |
| 302 Yönlendirmesi | Geçici yönlendirme. | Sayfa değerini eski URL’de tutar; geçici kampanyalar için idealdir. |
Yönlendirmeler Ne Zaman Kullanılmalıdır?
Yönlendirmeleri, içeriği başka bir yere taşıdığınızda ve içeriğin mevcut değerini (SEO gücünü) korumasını istediğinizde kullanırsınız. Bu işlem, tek bir sayfayı taşımaktan tüm web sitesini farklı bir alan adına taşımaya kadar genişleyebilir.
URL Yönlendirmesi: Sadece birkaç URL söz konusu olduğunda
Sadece birkaç URL etkilendiğinde URL yönlendirmeleri kullanılır.
- Örnek: Yaz indirimi kampanyası Diyelim ki parmak arası terlikler için geçici bir yaz indirimi kampanyanız var. Ziyaretçiler
.../parmak-arasi/kategori sayfasını istediğinde, onları farklı bir tasarıma ve sınırlı süreli teklife sahip olan.../terlik-yaz-indirimi/sayfasına yönlendirmek istersiniz. 2 hafta sonra kampanya sayfası kaldırılacak ve eski sayfa tekrar devreye girecektir. Bu durumda, yönlendirme geçici olduğu için arama motorlarının eski URL’yi hatırlamasını ve dizinde tutmasını istersiniz. Burada 302 yönlendirmesi kullanmalısınız. - Örnek: SEO değeri olan sayfaları silme Sitenizdeki bazı ürünler artık mevcut değilse ve gelecekte de gelmeyecekse, bu ürün sayfalarını silersiniz. Bu URL’leri en alakalı alternatif sayfaya 301 ile yönlendirirsiniz. Bu genellikle benzer bir üründür, ancak bu mümkün değilse ana kategoriye yönlendirme yapabilirsiniz.
Web Sitesi Yönlendirmesi: Tüm site söz konusu olduğunda
Alan adı yönlendirmeleri, tüm alan adının etkilendiği durumlarda kullanılır.
- Örnek: Alan adı değişikliği Web sitenizi yeni bir alan adına taşıyorsanız, hem ziyaretçileri hem de arama motorlarını oraya yönlendirmeniz gerekir. Bu işlem web sunucusu seviyesinde yapılır; URL yönlendirmeye benzer ancak kapsamı tüm web sitesini etkiler.
- Örnek: Web sitelerini birleştirme Bir veya daha fazla web sitesinin tek bir site altında toplandığı durumlarda kullanılır. Bu, şirket satın almalarından sonra veya uydu siteler kapatıldığında yaygın olarak görülür.
Yönlendirme Türleri Nelerdir?
Yönlendirmeler sunucu taraflı (server-side) ve istemci taraflı (client-side) olarak ikiye ayrılır. Yanlış yönlendirme türünü seçmek SEO sorunlarına yol açabilir.
Sunucu Taraflı Yönlendirmeler
Sunucu, bir URL istendiğinde 3xx HTTP durum kodu gönderir ve ziyaretçinin/arama motorunun hangi yeni URL’ye gitmesi gerektiğini belirler.
| HTTP Durum Kodu | HTTP Versiyonu | Geçici/Kalıcı |
| 301 | HTTP/1.0 | Kalıcı |
| 302 | HTTP/1.0 | Geçici |
| 303 | HTTP/1.1 | Geçici |
| 307 | HTTP/1.1 | Geçici |
| 308 | HTTP/1.1 | Kalıcı |
301 Yönlendirmesi: Kalıcı Olarak Taşındı
Kullanıcıları A URL’sinden B URL’sine yönlendirirken, arama motorlarına içeriğin kalıcı olarak taşındığını bildirir. SEO açısından genellikle en iyi seçenektir çünkü sayfa otoritesinin %95-99’unu yeni URL’ye aktarır.
Uyarı: 301 kalıcı olduğu için tarayıcılar tarafından önbelleğe alınır. Eğer yönlendirme geçiciyse 301 kullanmayın; aksi takdirde eski URL’nin tekrar dizine girmesi aylar sürebilir.
302 Yönlendirmesi: Bulundu (1.1) / Geçici Taşındı (1.0)
Arama motorlarına içeriğin geçici olarak taşındığını bildirir. Varsayılan olarak sayfa otoritesini aktarmaz. Ancak bir 302 yönlendirmesi çok uzun süre (örneğin 6 aydan fazla) kalırsa, arama motorları bunu 301 gibi algılamaya başlayabilir.
303 Yönlendirmesi: Diğerini Gör (See Other)
Ziyaretçilerin tarayıcıdaki “Geri” düğmesini kullandıklarında formları tekrar göndermelerini engellemek için kullanılır. SEO üzerinde bir etkisi yoktur; içerik taşımak için kullanılmamalıdır.
307 Yönlendirmesi: Geçici Yönlendirme
302’nin HTTP 1.1 karşılığıdır. İstek yönteminin (GET veya POST) değişmemesini sağlar. Arama motorlarının bunu nasıl işlediği hala netleşmediği için geçici durumlarda 302 kullanımı hala önerilir.
HSTS Durumunda 307 Kullanımı
HSTS (HTTP Strict Transport Security), sunucunun tarayıcıya “benimle sadece güvenli HTTPS üzerinden iletişim kur” deme yoludur. Tarayıcı sitenin HSTS kullandığını bildiğinde, siz HTTP yazsanız bile tarayıcı bunu dahili olarak 307 ile HTTPS’ye çevirir. Bu “gerçek” bir sunucu yönlendirmesi değildir, tarayıcı içinde gerçekleşir.
308 Yönlendirmesi: Kalıcı Yönlendirme
308 yönlendirmesi, 307 yönlendirmesinin kalıcı versiyonudur. Kalıcı bir yönlendirmeden beklendiği üzere, 308 yönlendirmesi sayfa otoritesini aktarır.
307 yönlendirmesine benzer şekilde, 308 yönlendirmesi orijinal HTTP yöntemini korur. Şu an için arama motorlarının 308 yönlendirmesini tam olarak nasıl işlediği hala belirsizdir; bu nedenle, içeriğin kalıcı olarak taşındığını belirtmek için bunun yerine 301 yönlendirmesi kullanmanızı öneririz.
İstemci Taraflı (Client-Side) Yönlendirmeler
İstemci taraflı yönlendirme, yönlendirme işleminin ziyaretçinin tarayıcısı tarafından yönetildiği bir yöntemdir. Bu tür yönlendirmeleri kullanmanın bazı önemli dezavantajları vardır:
- SEO: JavaScript yönlendirmeleri söz konusu olduğunda, arama motorları yönlendirmeden henüz haberdar olmayabileceği için otorite aktarımı gerçekleştirmeyebilir. Arama motorlarının bir JavaScript yönlendirmesini görebilmesi için önce onu çalıştırması (render etmesi) gerekir ve JavaScript çalıştırma kaynakları sınırlıdır. Bu yüzden yönlendirmenin fark edilmesi ve işlenmesi genellikle zaman alır. Meta Refresh durumunda ise, yenileme süresi “0” olarak ayarlanmışsa, arama motorları muhtemelen bunu bir 301 yönlendirmesi olarak değerlendirecek ve otorite aktaracaktır.
- Geri Butonu: İstemci taraflı yönlendirmeler tarayıcıdaki “Geri” butonunun işlevini bozar. Ziyaretçi geri gitmeye çalıştığında, tarayıcı onu otomatik olarak tekrar yönlendirildiği URL’ye geri gönderir.
- Destek: Tüm tarayıcılar istemci taraflı yönlendirmeleri desteklemez.
Arama motorlarının yönlendirmeleri hızlıca fark etmesini istiyorsanız, mutlaka sunucu taraflı yönlendirmeleri kullanın. Bu nedenlerden dolayı istemci taraflı yönlendirmeleri kullanmanızı kesinlikle önermiyoruz.
İstemci Taraflı Yönlendirme Türleri
1. Meta Refresh Yönlendirmesi HTML belgesinin <head> bölümünde yer alan bir meta refresh öğesi kullanılarak uygulanır. Tarayıcıya sayfayı yenilemesi veya belirli bir saniye sonra başka bir URL’yi yüklemesi talimatını verir.
Bir ziyaretçiyi sayfa yüklendikten hemen sonra (0 saniye) hedef siteye göndermek için kullanılan meta refresh örneği: <meta http-equiv="refresh" content="0; url=https://www.conductor.com/">
2. JavaScript Yönlendirmesi Tarayıcıya belirli bir URL’yi yüklemesini söyleyen bir JavaScript kodu parçasıdır. Örnek: window.location.href = "https://www.conductor.com/";
Zincirleme Yönlendirmelerden (Chained Redirects) Kaçının
Yönlendirme kullanırken zincirleme yönlendirmelere karşı dikkatli olun. Zincirleme yönlendirme; bir URL istendiğinde başka bir URL’ye, onun da başka bir URL’ye yönlendirilmesi durumudur. Bundan kaçınmak iki nedenden dolayı önemlidir:
- Tarama Bütçesi: Google genellikle en fazla 5 yönlendirmeyi takip eder; sonrasında potansiyel döngülere girmemek ve tarama bütçesini boşa harcamamak için işlemi durdurur.
- Otorite Kaybı: Her yönlendirmede bir miktar sayfa otoritesi (link equity) kaybolur. Birden fazla “sıçrama” (hop) içeren bir zincir, son URL’ye ulaşan otoriteyi ciddi şekilde azaltır.
- Örnek: URL A -> B -> C -> D zincirinde, her adımda %5 otorite kaybedildiğini varsayarsak, D’ye ulaşan otorite $0.95 \times 0.95 \times 0.95 = 0.857$ olacaktır.
Web Sitenizin Tercih Edilen Sürümüne Yönlendirin
Web siteniz için tek bir URL yapısı seçmek ve buna sadık kalmak kritiktir. Tutarlı kullanım, sayfa otoritesi kaybına neden olan gereksiz yönlendirmeleri önler.
- www mi, www’siz mi?: Eğer sitenizi
wwwalt alan adıyla kullanmayı tercih ediyorsanız,wwwiçermeyen isteklerin 301 ilewww‘li versiyona yönlendirildiğinden emin olun. Arama motorları için bunlar iki ayrı alan adıdır. - HTTPS Kullanımı: Eğer HTTPS kullanıyorsanız, HTTP versiyonlarının 301 ile HTTPS muadillerine yönlendiğinden emin olun.
- Sondaki Eğik Çizgi (Trailing Slash):
.../sayfa-ave.../sayfa-a/arama motorları için farklı URL’lerdir. Aynı içeriği sunuyorlarsa yinelenen içerik (duplicate content) sorununa yol açarlar. Bir yapıyı seçin ve diğerini ona yönlendirin. - Büyük/Küçük Harf (Casing): İnsanlar link verirken hata yapabilir (
/Hakkimizda/gibi). Bu URL’leri her zaman küçük harfli versiyona (/hakkimizda/) 301 ile yönlendirerek 404 hatalarını ve kopya içerik riskini önleyin.
Kampanyalar İçin Yönlendirme Stratejisi
- Pasif Kampanyalar (302): Gelecekte tekrar aktif edilecek geçici kampanyalar için 302 kullanın. Bu, kampanya URL’sinin arama motoru dizininde “beklemede” kalmasını sağlar.
- Bitmiş Kampanyalar (301): Bir kampanya URL’sinin bir daha asla kullanılmayacağından eminseniz, onu sitedeki en alakalı sayfaya 301 ile yönlendirin.
Yönlendirmelerinizi Temizleyin
Yüzlerce veya binlerce gereksiz yönlendirme, uygulanma yöntemine bağlı olarak sitenizi yavaşlatabilir ve tuhaf site davranışlarına (beklenmedik döngüler vb.) neden olabilir.
- Periyodik kontrol yapın: Sadece dış bağlantı (backlink) alan veya ciddi trafik getiren URL’leri yönlendirin. Majestic veya Ahrefs gibi araçlarla trafiği olmayan boş yönlendirmeleri tespit edip temizleyebilirsiniz.
IP Kanonizasyonu (IP Canonicalization)
Sitenize hem alan adınız hem de sunucunuzun IP adresi üzerinden ulaşılabiliyorsa bu durum yinelenen içerik sorununa yol açar. Örneğin Apache sunucusunda .htaccess dosyasına şu kodu ekleyerek IP adresini alan adına yönlendirebilirsiniz:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^123.123.123.123
RewriteRule (.*) http://www.example.com/$1 [R=301,L]
Yönlendirmeler Nasıl Kurulur?
Yönlendirmeler genellikle iki şekilde kurulur:
- Web Sunucusu Yapılandırması (Önerilen): Apache (.htaccess) veya Nginx üzerinden yapılır. Daha hızlıdır ve sistem daha güvenilirdir.
- İçerik Yönetim Sistemi (CMS): WordPress eklentileri gibi araçlarla yapılır. Teknik bilgisi olmayanlar için kolaydır ancak CMS’e yük bindirir ve CMS hata verirse yönlendirmeler de çalışmaz.
Düzenli İfadeler (RegEx) ile Yönlendirme
Yüzlerce URL’yi tek tek yönlendirmek yerine RegEx (Regular Expressions) kullanarak kalıplar oluşturabilirsiniz.
- Örnek:
/blog/kategori-1/,/blog/kategori-2/gibi tüm alt dizinleri tek seferde eşlemek için/blog/(.*)/kalıbını kullanabilirsiniz.
Umuyorum ki yönlendirme işlemlerini bu içerik ile birlikte daha net bir şekilde anlayabilmişsinizdir ve SEO çalışmalarınızda size yardımcı olacaktır.
